ข้อมูลพื้นฐาน-ชุมชนบ้านตูม

ข้อมูลพื้นฐานชุมชน

ชุมชนบ้านตูม ต.กุดน้ำใส อ.ค้อวัง จ.ยโสธร

 

บ้านตูมเป็นหมู่บ้านเก่าแก่กว่า 200 ปี ตั้งขึ้นเมื่อปีพ.ศ.2135 โดยมีเชื้อสายสืบทอดมาจาก บ้านโนน บ้านบอน บ้านยางชุมน้อย จังหวัดศรีสะเกษ ผู้ก่อตั้งคนแรกคือ ตาสีเมือง ซึ่งอพยพมาจาก บ้านโนน บ้านบอน โดยเห็นว่าสถานที่แห่งนี้ตั้งอยู่บนที่ดอน พื้นที่ติดกับลำน้ำชีเหมาะแก่การประมง การเกษตรกรรม และการคมนาคม (ในสมัยนั้นการเดินทางใช้ทางน้ำ) สาเหตุที่ได้ชื่อว่า “บ้านตูม” เพราะ บริเวณที่ตั้งหมู่บ้านนี้มีต้นมะตูมอยู่เป็นจำนวนมาก คนสมัยโบราณมักตั้งชื่อหมู่บ้านโดยอาศัย ป่าหรือต้นไม้เป็นนิมิตหมาย ต่อมามีคนตามตาสีเมืองมาอยู่จึงกลายเป็นหมู่บ้านเล็กๆ ขึ้น โดยมีตาสีเมืองเป็นตากวนบ้าน (ผู้ใหญ่บ้านคนแรก) เมื่อหมดตาสีเมืองก็มีผู้ใหญ่บ้านคนต่อมา ดังนี้

1. เฒ่าจารย์ละคอน เสี้ยวทอง 2. เฒ่าหลวงภัคดี แสงกล้า 3. เฒ่าหลวงโคตร พันธ์สุรีย์ 4. พ่อใหญ่ไชยวงค์ สาริพันธ์ 5. เฒ่าปา ไม่ทราบนามสกุล 6. นายสอน ยุพาพันธ์

7. นายบุญมา มหาจันทร์ 8. นายไหม สาริพันธ์ 9. นายอุดร แก้วเกิด

ปัจจุบันบ้านตูมแบ่งออกเป็น 2 หมู่บ้านคือ หมู่2 มีนายสีเมือง โกกะพันธ์ เป็นผู้ใหญ่บ้าน และหมู่10 มีนายวันชัย ขันธรรม เป็นผู้ใหญ่บ้าน

ข้อมูลชุมชน

รายละเอียด

สภาพพื้นที่ พื้นที่น้ำท่วม – น้ำแล้ง
สภาพดิน ดินร่วนปนทราย
สภาพแหล่งน้ำ

แหล่งน้ำที่สำคัญคือแม่น้ำชี  / หนองลืมงาย

พื้นที่น้ำท่วม – น้ำแล้งริมาณฝนเฉลี่ยต่อปี (ปี ๒๕๕๑) ๑,๓๕๙.๑๐  มม.
จำนวนประชากร ๑,๑๗๔ คน
จำนวนครัวเรือน ๒๙๘ หลังคาเรือน
ระยะเวลาการตั้งถิ่นฐานของชุมชน ๒๐๘ ปี
สภาพปัญหาของชุมชน
  • พื้นที่ของชุมชนติดกับแม่น้ำชี จึงประสบปัญหาน้ำท่วมซ้ำซาก (ต่อเนื่อง ๘ ปี)
  • ขาดการบริหารจัดการน้ำ ชุมชนอาศัยน้ำฝนทำเกษตร และประสบปัญหาฝนทิ้งช่วง ทำให้ขาดแคลนน้ำในการเพาะปลูก
  • การระบายน้ำเข้าสู่พื้นที่การเกษตร ไม่เพียงพอต่อความต้องการของเกษตรกร แม้จะมีสถานีสูบน้ำเพื่อการเกษตรในพื้นที่
  • ประสบปัญหาภัยแล้ง ไม่มีน้ำประปาใช้
  • การเรียนรู้ และการจัดการตามแนวพระราชดำริ นำแนวพระราชดำริ ด้านการพึ่งพาตนเอง มาให้เกิดแนวคิดว่าต้องใช้น้ำที่เป็นทรัพยากรอันมีค่า โดยการทำคลองไส้ไก่ เปรียบเหมือนเส้นเลือดฝอย มาทำเกษตร
  • จัดตั้งกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำภายในหมู่บ้าน และแต่งตั้งคณะกรรมการบริหารกลุ่ม ๙ กลุ่ม
  • วางแผนการแก้ไขปัญหาการบริหารจัดการน้ำภายในหมู่บ้านโดยจัดทำคลองส่งน้ำ ๖ สาย
  • จัดทำคลองส่งน้ำโดยใช้แรงงานจากชาวบ้าน รวมทั้งได้รับงบประมาณจากโครงการองค์การบริหารส่วนตำบลกุดน้ำใส และเงินบริจาคจากเกษตรกรบ้านตูม
  • ทำเกษตรปลูกพืชฤดูแล้ง โดยอาศัยน้ำจากคลองส่งนา ที่ชาวบ้านร่วมกันขุดคลองไส้ไก่ ทำให้พื้นที่ร้อยละ ๓๐ สามารถทำเกษตรในฤดูแล้ง
  • จัดตั้งกองทุนเงินหนึ่งล้านบาท มีสมาชิก ๑๒๗ คน
  • จัดตั้งกองทุนออมทรัพย์สัจจะหมู่บ้าน มีสมาชิก ๒๒๑ คน
  • กลุ่มเกษตรกรบ้านตูม หมู่ ๒ มีสมาชิก ๙๗ คน ได้รับการสนับสนุนปุ๋ยให้กลุ่มจำนวน ๑๕๐ กระสอบ และได้รับเงินอุดหนุนด้านการบริหารจัดการโดยปล่อยให้สมาชิกกู้ยืมเป็นกองทุนปุ๋ย
  • กลุ่มประปาหมู่บ้าน หมู่ ๒, ๑๐ มีสมาชิกทั้งหมด ๒๔๐ คน บริหารจัดการโดยคณะกรรมการ และปล่อยน้ำให้สมาชิกตลอด โดยสมาชิกจ่ายค่าน้ำยูนิตละ ๕ บาท และค่าบำรุงมิเตอร์ ๕ บาท
  • ผลสำเร็จ/การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
  • เกษตรกรได้ใช้ประโยชน์จากการทำคลองส่งน้ำเกือบเต็มพื้นที่ ปลูกข้าวนาปรังต่อเนื่องได้ตลอดปีเกือบเต็มพื้นที่ ไม่ต้องอาศัยน้ำฝน
  • เกษตรกรรายได้เพิ่มขึ้น จากการทำนาตลอดปี ทำเกษตรในฤดูแล้ง ผลผลิตเพิ่มเฉลี่ย ๙๐๐ กก./ไร่ ทำได้เต็มพื้นที่ ๔,๕๐๐ ไร่
  • ประชากรรายได้เฉลี่ยปี ๒๕๕๒ คือ ๔๑,๑๓๖.๘๘ บาทต่อคนต่อปี
  • คณะกรรมการ รวม ๙ กลุ่ม คอยดูแลจัดสรรน้ำในชุมชน ตามจุดส่งน้ำ ฝาย และคลองที่ส่งเข้าที่นา
  • เป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงตัวอย่างของอำเภอค้อวัง และขยายผลไปยังหมู่บ้านอื่น
  • มีการกระจายน้ำในพื้นที่การเกษตร จาก ๑๒๗ ครัวเรือนเป็น ๒๒๑ ครัวเรือน
  • มีการแก้ปัญหาในกรณีที่เกิดน้ำท่วม เนื่องจากติดแม่น้ำชีโดยชาวบ้าน
        -ปลูกพืชแล้งทดแทน
        -สำรวจปริมาณน้ำ ทำกระสอบทรายกั้น ปิดคลองบางส่วน
  • เครือข่าย/หน่วยงานสนับสนุน และแหล่งที่มาของงบประมาณสนับสนุน
    (ชุมชน, หน่วยงานภาครัฐ, หน่วยงานภาคเอกชน)
    ที่ทำการปกครองอำเภอค้อวัง
  • สำนักงานเกษตรอำเภอค้อวัง
  • อบต. กุดน้ำใส
  • กลุ่มผู้ใช้น้ำบ้านตูม
  • คุณอยู่ที่: Home เครือข่าย ชุมชนบ้านตูม จ.ยโสธร (แม่ข่าย53-56) ข้อมูลพื้นฐาน-ชุมชนบ้านตูม